Bahadır AKAN Kişisel web sitesi

Skip to content

Projeler

Polimer moleküllerin fiziksel özelliklerini incelemeden önce genel terimlerin tanımlamalarını kısaca vermemiz doğru olacaktır. Amacımız, temel fiziksel kavramları basit şekilde anlatmaya çalışmak ve bu kavramların polimerik malzemelerin fiziksel özelliklerini ne şekilde etkilediğini özetlemektir.

En temel noktadan başlayalım ve polimeri oluşturan rastgele bir monomer molekülünü ele alalım. Polimerin yinelenen birimindeki karbon atomlarına bağlı olan radikal grupları, polimere temel fiziksel davranışlarını veren birimlerdir. Bunun nedeni her radikal grubun zincir üzerindeki diğer atomlarla etkileşimlerinin farklı olmasıdır.

farkli-radikal-gruplu-monomer

Şema 1

Zincir omurgasının kimyasal yapısına ek olarak, zincir boyutu, yani molekül ağırlığı da polimerin fiziksel özelliklerini etkiler. Mesela, Polimer Nedir? sayfasında bahsettigimiz gibi, molekül ağırlığı bir polimerin mukavemetini etkileyen en önemli parametrelerden biridir.

Molekül ağırlığıyla ve omurga kimyasıyla bağıntılı olarak, polimer zincirinin hacimsel büyüklüğü de fiziksel özellikleri etkileyen bir faktördür. Buna örnek olarak, üzerinde serbest yük taşıyan (iyonik) polimerleri verebiliriz. Iyonik polimer zincirinin üzerindeki atomlar birbirlerine yakın durmak istemedikleri için polimer zinciri daha büyük bir globül (ya da bazı kaynaklarda kullanılan ismiyle, yumak) oluşturur ve hacimsel olarak daha fazla yer kaplar (Şema 2a). Moleküllerin arasındaki hidrofobik (su-sevmeyen) bir etkileşim ise, tam tersine, daha sıkışık bir globül oluşturur (Şema 2b).

molekul-agi

Şema 2

Daha önce Polimer Nedir? sayfasında inceledeğimiz gibi, polimer zincirinin ortamda alacağı şekil de makro-boyuttaki davranışını etkiler. Globül, çubuksu ve rasgele bükülmüş zincirler farklı fiziksel davranışlar sergiler.

Her ne kadar gündelik hayatta kullandığımız polimerler bir yığın (bulk) malzeme olarak karşımızda olsa bile, polimerlerin hem çözelti içinde, hem de yığın haldeki davranışlarını anlamak, malzemeyi doğru nitelendirmeyi (karakterize etmeyi) ve malzemenin davranışını doğru öngörmeyi sağlar. Bu noktada polimerlerin içinde bulunabilecekleri 3 ana konsantrasyonu incelemek gereklidirr: seyreltik çözelti, yarı-seyreltik çözelti ve doymuş (konsantre) çözelti (ya da eriyik polimer). Şema 3′te bu çözeltiler örnek olarak çizilmiştir.

polimer-konsantrasyonu-sekil-semasi

Şema 3

Devamını oku...

Oldukca ekzotermik, alevli, dumanli bir deney.

Alev, isi, duman hepsi bu tepkimede toplanmis vaziyette. Yapilmasi da oldukca kolay. Gerekli kimyasal maddeleri vereyim ben önce :

1. KClO3, Potasyum klorat
2. Seker (Evet, evet bu kez bildigimiz toz seker)
3. Söyle en derisiginden H2SO4,sülfürik asit.

Miktarlari vermedim cünkü göz karari miktarlar kullanabilirsiniz. Isiya dayanikli bir kaba (porselen ya da metal öneririm) yaklasik esit miktarlarda KClO3 ve sekeri karistirip koyun (5`er gram diyelim mesela, fikriniz olmasi acisindan). Simdi bu karisimin üzerine derisik sülfürik asitten bir damlayi, damlalik ya da pipet yardimiyla damlatiniz ve geri cekilip olanlari izleyin. Damlattiginiz yerde öncelikle kücük bir kararma olacak ve ardindan, kuvvetli bir alev, roketlerin arkasindan cikarmiscasina, yukari dogru yükselecektir. Dikkatli olmanizi öneririm. Bu esnada duman da cikmaktadir elbette. Bu deneyi, celik bir bardak icinde yaptigim zaman, bardagin alt kisimlarinin kor hale geldigini söylemem sanirim tepkimenin siddeti hakkinda bir fikriniz olur. Ama acik bir alanda, etrafta yanabilecek seyler bulunmadiginda yapilmasinda hic bir tehlike yoktur. Yanma sonucu geriye, köpügümsü yapida karbon kalmaktadir sadece.

Devamını oku...

Mavi Şişe

Bu deney ile sihirbazlik numaralari yapabilirsiniz. Yapilmasi da cok zor olmayan, renkli, eglenceli bir gösteri.
Bir erlen icinde bir renksiz bir cözeltiniz var. Erlenin agzi kapali bir halde, siddetli bir sekilde calkaladiginiz zaman, cözeltinin rengi koyu mavi haline gelmekte. Erleni kendi halinde 20-30 saniye kadar biraktiginizda, cözelti tekrar renksiz hale gelmektedir. Tekrar calkaladiginizda cozelti koyu mavi olmakta, beklediginiz zaman tekrar renksizlesmektedir. Bu böyle uzunca bir süre gider.

Gerekli Kimyasal Maddeler ve Malzemeler :
1. 250 mL`lik bir erlen(Daha kücük ve de büyük de olabilir,keyfiniz bilir). Herhangi renksiz bir siseyle de yapabilirsiniz.
2. 5 gram NaOH veya KOH
3. 3 gram Glikoz (Normal sekerle olup olmayacagindan emin degilim, hic denemedim ama olur gibi geliyor.Sahi neden denemedim ki. Glikozu bulmak daha kolaydi sanirim. Bu arasira oluyor. Bazen laboratuvarda, seker ya da tuz gerektiginde bulunmayabiliyor o kadar kimyasal madddenin icinden :).)
4. Toplu igne ucu kadar Metilen Mavisi (Akvaryumlarda kullanilan bir boya oluyor ayrica kendisi Akvaryumcularda bulunabilir belki. Kimyada, redoks indikatörü olarak kullaniliyor. Kimyasal madde satan yerlerden temin edilebilinir ama pek ucuz birsey oldugunu sanmiyorum.)

Devamını oku...

Ses Bombası

Sadece darbe ile patlayan bir madde : NI3. Yapimi da oldukca kolay. Iste gerekli malzemeler :

1. Derisik Amonyak (NH3) cözeltisi (Malum, amonyak gaz bir maddedir NSA`da. Ve ticari olarak yaklasik %20 lik sulu cözelti olarak satilir.Cok kötü koktugunu bilmeyen yoktur herhalde.)
2. Iyot (I2)
3. Kücük bir beher (En az 20 mL`lik)
4. Filtre Kagidi
5. Huni

2-3 gram iyot beher icine konur ve üzerine yaklasik 15 mL amonyak cözeltisi ilave edilir ve karistirilir.(Miktarlarin cok hassas olmasi gerekmiyor. Mesela 20 mL amonyak koydum diye üzülmeyin.). Bu islem sonucunda, elinizde koyu renkli bir cözelti elde edersiniz. Icinde de koyu renkli katilar görünür. Iste o katilar, cözelti icinde cok masum dururlar ama siz onlari bir de kuru iken görün. Bundan sonra tek yapacaginiz sey, bu katilari, filtre kagidi ve huni yardimiyla süzmeniz olacaktir. Süzdükten sonra filtre kagidinda kalan katilar, NI3 olarak bilinen, suda oldukca kararli ama kuru iken en ufak bir fiziksel darbe ile bile patlayan bir maddedir. Filtre kagidini huniden aldiktan sonra, kurutmak icin herhangi bir yere birakin.

Devamını oku...

You are here: